به
گزارش خبرگزاری مهر، ماه در تاریخ فرهنگ بشر همیشه به عنوان مکانی مرموز
به شمار می رفته است، بنابراین تعجبی ندارد که بسیاری از افسانه ها از
جمله تبدیل شدن به گرگ، جنون، ابتلا به صرع و تشنج تحت تاثیر القا اثرات
ماه بر تصور انسان ساخته شده است. از نمونه های بارز این القا عبارت "ماه
باید کامل شده باشد" است که معمولا در زمان روی دادن واقعه ای ناشناخته
گفته می شود.
در واقع از سالها پیش مطالعات فراوانی به منظور بررسی ارتباط میان ماه
کامل و رفتارها و بیولوژی انسانی انجام گرفته است که اکثر این مطالعات
موفق به اثبات هیچ ارتباطی نشده است و برخی از آنها نیز روابط کوچکی را
کشف کرده اند که اثبات آنها نیازمند پشتیبانی و مطالعات بیشتر است.
مطالعات قابل استناد بر روی رابطه فازهای قمری و تولد، حمله قلبی، مرگ،
خودکشی، خشونت، بستری شدن در بیمارستان روانی و صرع انجام گرفته و تا کنون
کوچکترین ارتباطی میان این پدیده ها کشف نشده است. تنها نظریه قابل بررسی
ارائه شده احتمال تاثیر نور ماه کامل در شب بر روی بی خوابی مردمان عصر
قبل از دوره مدرن و تاثیر این بی خوابی بر روی پدیده های جانبی روانی است
که این نظریه نیز نیازمند ایده های پشتیبانی کننده است. در ادامه به بررسی
برخی از مطالعاتی که در مورد ارتباط ماه کامل و پدیده های انسانی انجام
گرفته است پرداخته می شود.
ماه، جزر و مد و انسان: 75 درصد بدن انسان از آب
تشکیل شده است و به همین دلیل این سئوال معمولا پیش می آید که آیا پدیده
جزر و مد بر روی بدن انسان تاثیری دارد یا خیر؟ ماه به همراه خورشید عامل
شکل گیری جزر و مد در اقیانوسها به شمار می روند و تاثیر این پدیده بر روی
زمین به حدی است که پوسته زمین تحت تاثیر آن روزانه دچار کشش می شود.
اما
جزر و مد پدیده ای است که در مقیاسی بسیار بزرگ و به دلیل تفاوت گرانشی دو
جرم در کنار یکدیگر صورت می گیرد و ماه تفاوت گرانشی قابل اندازه گیری
نسبت به بدن انسان ندارد. حتی تاثیر جزر و مد بر روی بزرگترین دریاچه های
زمین نیز بسیار کوچک اندازه گیری شده است. بنابراین پدیده جزر و مد نمی
تواند کوچکترین تاثیری در مقیاسهای کوچکی مانند بدن انسان داشته باشد.
محققان محاسبه کرده اند زمانی که مادری فرزندش را در آغوش می گیرد،
فشاری که به بدن کودک وارد می شود 12 میلیون بار از فشاری که ماه برای
ایجاد جزر و مد می تواند به بدن کودک وارد کند بیشتر است. همچنین در صورتی
که ماه کوچکترین تاثیر گرانشی بر روی بدن انسان داشت یکی از نتایج عینی آن
از دست رفتن تعادل انسانها بر روی زمین برای دوبار در روز بود.
مطالعه بر روی تاثیرات ماه کامل: در این بخش به برخی
از مطالعات مشهور که در رسانه ها منتشر شده اند و یافتن ارتباط میان ماه و
پدیده های انسانی را رد کرده اند اشاره می شود.
صرع: گزارش سال 2004 نشریه Epilepsy & Behavior
نشان می دهد با وجود اینکه برخی از بیماران معتقدند صرع تحت تاثیر طلوع
ماه کامل به وجود می آید، هیچ ارتباطی میان حملات صرعی و ماه کامل وجود
ندارد. محققان اعلام کردند صرع از بیماری هایی است که ابتلا به آن به
جادوگران و شیاطین نسبت داده می شود که این ساختار فکری با گرایش دیرین
انسان برای یافتن دلایل افسانه ای به جای یافتن توضیحات علمی برای توضیح
پدیده ها در ارتباط است.
ملاقات با روانپزشک: مطالعه ای که در سال 2005 توسط
محققان کلینیک مایو صورت گرفت تعداد بیمارانی را که طی چندین سال در
محدوده زمانی 6 عصر تا 6 بامداد به روانپزشک مراجعه می کنند را تعیین کرده
و تفاوت میان مراجعه افراد در شبهای مهتابی نسبت به شبهای عادی را آشکار
کرد.
نتیجه جراحی: برخی معتقدند جراحان و پرستاران در
شبهایی که ماه کامل است تسلط خود را در هنگام جراحی از دست می دهند که این
نظریه بر اساس مطالعه ای که در سال جاری منتشر شده است به کلی غیر قابل
پذیرش است. در واقع نتیجه این مطالعه نشان می دهد ریسک انجام جراحی در هر
زمانی از روز، فصل سال یا ماه برای بیمار برابر است.
وحشی شدن حیوانات: مطالعاتی دوگانه در سال 2001 نشان
می دهد حمله جانوران به انسانها در شبهایی که قرص کامل ماه در آسمان قرار
دارد بیشتر از شبهای دیگر است که این نتیجه فضای بیشتری را برای مطالعات
تکمیلی باز کرد. اما مطالعه ای دیگر توسط محققان استرالیایی نشان داد
میزان حمله سگها به انسان در تمامی شبها با یکدیگر برابر است.
بی خوابی: محققان در سال 1999 اعلام کردند قبل از
آغاز نورپردازی های شهری مدرن نور ماه یکی از موثرترین منابع نور بوده است
که چرخه خواب و بیداری انسانها را تحت تاثیر قرار می داده است. به این شکل
در شبهایی که ماه کامل بوده و نور آن شدت بیشتری داشته است، می توانسته
مانع از خواب برخی از افراد شود که این بی خوابی نیز در ادامه تاثیراتی بر
روان انسانها داشته است. با این حال این ایده تا به حال مورد مطالعه بیشتر
قرار نگرفته است.
به گزارش مهر، با وجود تمامی مطالعاتی که در رد کردن تاثیرات افسانه ای
ماه بر روی انسان صورت گرفته است اعتقاد به این افسانه ها در نقاط مختلف
زمین همچنان وجود دارد. به اعتقاد بسیاری از دانشمندان دلیل وجود این
دیدگاه می تواند به همزمانی وقوع پدیده ای عجیب با حضور ماه کامل در آسمان
ارتباط داشته باشد.
زمانی که در حضور ماه کامل حادثه ای عجیب رخ می دهد از نظر شاهدان
واقعه، ماه بزرگتر و مرموزتر از همیشه درخشیده و ارتباطی میان حادثه و ماه
به وجود می آید. اما در صورتی که همان حادثه در شبی بدون ماه رخ دهد تنها
حادثه ای مرموز رخ داده است و دلیل فراطبیعی برای آن در نظر گرفته نمی
شود.
به گفته بنجامین رادفورد نویسنده ستون "علوم بد" در نشریه لایو ساینس
"انتظارات ما بر روی ادراک ما تاثیر می گذارد و ما برای تایید باورهایمان
به دنبال شواهدی قابل قبول می گردیم."
